Kamil Janicki – Strona oficjalna

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Alternatywne wyjaśnienie pochodzenia Słowian. Znacznie więcej na ten temat pisałem w mojej książce pt. Cywilizacja Słowian. Prawdziwa historia największego ludu Europy.

1. Babik Z., Wspólnota językowa prasłowiańska [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, Wydawnictwo Poznańskie 2012;
2. Gajda S., Słowiański świat językowy [w:] Słowianie, Słowiańszczyzna. Pojęcia i rzeczywistość dawniej i dziś. Zbiór studiów, red. K. Handke, Instytut Slawistyki PAN 2002;
3. Godłowski K., Z badań nad zagadnieniem rozprzestrzenienia Słowian w V–VII w. n.e., Akademia Górniczo-Hutnicza 1979;
4. Jasiński T., Rozważania o praojczyźnie Słowian, „Historia Slavorum Occidentis”, t. 25 (2020);
5. Jażdżewski K., Pradzieje Europy Środkowej, Ossolineum 1981;
6. Kara M., Archaeology, mainly Polish, in the current discussion on the ethnogenesis of the Slavs, „Slavia Antiqua”, t. 63 (2022);
7. Mańczak W., O praojczyźnie Słowian [w:] Etnogeneza i topogeneza Słowian, red. I. Kwilecka, PWN 1980;
8. Mańczak W., Zachodnia praojczyzna Słowian [w:] Praojczyzna Słowian. Zbiór wypowiedzi, red. W. Mańczak, Wydawnictwo UJ 2001;
9. Moszyński K., Pierwotny zasięg języka prasłowiańskiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1957;
10. Ossowski L., Czas i miejsce powstania języka prasłowiańskiego [w:] tegoż, Studia slawistyczne, Ossolineum 1992;
11. Pohl W., Początki Słowian. Kilka spostrzeżeń historycznych [w:] Nie-Słowianie o początkach Słowian, red. P. Urbańczyk, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk 2006;
12. Popowska-Taborska H., Etnogeneza Słowian w świetle badań językoznawczych [w:] Słowianie w Europie wcześniejszego średniowiecza, red. M. Miśkiewiczowa, Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie 1998;
13. Popowska-Taborska H., Utrwalone w języku ślady etnicznej wspólnoty Słowian [w:] Słowianie, Słowiańszczyzna. Pojęcia i rzeczywistość dawniej i dziś. Zbiór studiów, red. K. Handke, Instytut Slawistyki PAN 2002;
14. Popowska-Taborska H., Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy 2014;
    Walczak B., O metodologii badań nad etnogenezą Słowian [w:] Ze studiów nad literaturą rosyjską i polską, red. J. Świdziński, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk 1999.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Najbardziej niekochane dzieci przedwojennej Polski. O powiązanych wątkach pisałem w mojej książce Seryjni mordercy II Rzeczpospolitej.

1. Dwadzieścia lat publicznej służby zdrowia w Polsce odrodzonej 1918-1938, Ministerstwo Opieki Społecznej 1939;
2. Dworecka T., Nieślubne macierzyństwo jako problem demograficzny i społeczny w II Rzeczypospolitej w ujęciu prasy polskiej z lat 1918–1939 [w:] Gra możliwości. Studia z historii medycyny i farmacji XIX i XX wieku, red. B. Płonka-Syroka, Akademia Medyczna we Wrocławiu 2011;
3. Felchner A., Rodzina w II Rzeczypospolitej – jej główne zagrożenia ze strony chorób, “Medycyna Nowożytna”, t. 25 (2019);
4. Kuchta J., Dziecko-włóczęga, M. Arct 1933;
5. Ormicki W., Śmiertelność niemowląt i dzieci w wieku 1-4 lat w Polsce, nadbitka z „Wiadomości Geograficznych”, 1935.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Rocznica, która szydzi z milionów Polaków. Pora zlikwidować święto 3 maja. O powiązanych wątkach pisałem oczywiście dużo szerzej w mojej książce pt. Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa.

1. Grześkowiak-Krwawicz A., Niech się nie znajdzie niewolnik w granicach Rzeczypospolitej. Sprawa chłopska w publicystyce Hugona Kołłątaja w czasie Sejmu Czteroletniego [w:] Dwór, plebania, rodzina chłopska. Szkice z dziejów wsi polskiej XVII i XVIII wieku, red. M. Ślusarska, DiG 1998;
2. Kołłątaj H., Listy Anonima i Prawo polityczne narodu polskiego, oprac. B. Leśnodorski, J. Wereszycka, PWN 1954;
3. Leszczyński A., Ludowa historia Polski, W.A.B. 2020;
4. Leszczyński A., Obrońcy pańszczyzny, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2023;
5. Michalski J., „Wolność” i „własność” chłopska w polskiej myśli reformatorskiej XVIII wieku, cz. II, „Kwartalnik Historyczny”, t. 111 (2004);
6. Rostworowski E., Legendy i fakty XVIII wieku, PWN 1963;
7. Rostworowski E., „Zabawy ekonomiczne” Hugona Kołłątaja, „Kwartalnik Historyczny”, t. 60 (1953).

Omawianie badania genetyczne znajdziecie tutaj: Genetic genealogy of the Piast dynasty and related European royal families, „Nature Communications”, 9 kwietnia 2026. Warto zwrócić uwagę, że na dole jest lista z dodatkowymi plikami/suplementami! W odcinku wspomniałem lub pokazałem też te publikacje, naświetlające kontekst:

1. Wikingowie w Polsce? Zabytki skandynawskie z ziem polskich, red. M. Bogacki, A. Janowski, Ł. Kaczmarek, Muzeum Początków Państwa Polskiego 2019;
2. M. Kara, The Conquest involving viking war-bands in the process of the Piast state formation. A Critique, „Slavia Antiqua”, t. 55 (2014);
3. M. Krzemińska, Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich, Wydawnictwo Literackie 2022.

O PROBLEMACH ZWIĄZANYCH Z BADANIAMI „ANTYCZNEGO” DNA PISAŁEM SPORO W KSIĄŻCE: Cywilizacja Słowian. Prawdziwa historia największego ludu Europy.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Koszmar starości na dawnej polskiej wsi. O tym temacie szerzej pisałem w mojej książce pt. Życie w chłopskiej chacie.

1. Baranowski B., Życie codzienne wsi między Wartą a Pilicą w XIX wieku, Państwowy Instytut Wydawniczy 1969;
2. Chwalba A., Harpula W., Cham i pan. A nam, prostym, zewsząd nędza?, Wydawnictwo Literackie 2022;
3. Gapiński B., Ludzie starzy na wsi polskiej od schyłku XIX wieku po rok 1939, Wydawnictwo Nauka i Innowacje 2014;
4. Gapiński B., Starość między mitem a historią (chłopska rzeczywistość od połowy XIX w. do 1939 r.), „Przegląd Historyczny”, t. 114 (2023);
5. Kolberg O., Dzieła wszystkie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 1962–1967;
6. Kuklo C., Ludzie starzy na wsi podlaskiej w dobie reform agrarnych w Rosji w XIX w., „Klio”, t. 62 (2022).
7. Kuklo C., Demografia Rzeczypospolitej przedrozbiorowej, DiG 2009;
8. Tryfan B., Starość na wsi, ZW CZSR 1979;
9. Witos W., Moje wspomnienia, cz. 1, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1998;
10. Zawistowicz-Adamska K., Społeczność wiejska. Doświadczenia i rozważania z badań terenowych w Zaborowie, Polski Instytut Służby Społecznej 1948.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Średniowieczne cywilizacje, które zniknęły bez śladu. Na pokrewne tematy pisałem w mojej książce pt. Cywilizacja Słowian. Trochę też w Średniowieczu w liczbach.

1. Adamczyk D., Srebro i władza. Trybuty i handel dalekosiężny a kształtowanie się państwa piastowskiego i państw sąsiednich w latach 800-1100, Wydawnictwo Naukowe PWN 2018;
2. Favereau M., The Horde. How the Mongols Changed the World, Belknap Press 2021;
3. Frye D., Walls. A history of Civilization in Blood & Brick, Faber&Faber 2018;
4. Ismailzade S.J., The Fall And Generation Of The Khazar Khaganate: Regional Ethnopolitical Changes, “Consensus” (Консенсус), t. 94 (2025);
5. Kardaras G., Byzantium and the Avars 6^th-9^th Century AD, Brill 2018;
6. Paroń A., Wczesne państwa nomadów w Europie wczesnego średniowiecza (do 1000 roku). Modele i prawidłowości rozwoju [w:] Instytucja „wczesnego państwa” w perspektywie wielości i różnorodności kultur, red. J. Banaszkiewicz, M. Kara, H. Mamzer, Instytut Archeologii i Etnologii PAN 2013;
7. Pohl W., The Avars. A Steppe Empire in Central Europe, 567-822, Cornell University Press 2018
8. Salamon M., Koczownicy na krańcach Europy [w:] Kształtowanie średniowiecza, red. A. Bieniek, K. Kościelniak, M. Salamon i in., Świat Książki/Fogra 2005;
9. Zhivkov B., Khazaria in the Ninth and Tenth Centuries, Brill 2015.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem „To tylko gosposia”. Historia celibatu w polskim Kościele. To temat, o którym pisałem oczywiście więcej w mojej książce Dziesięcina. Prawdziwa historia kleru w dawnej Polsce.

CELIBAT WSPÓŁCZEŚNIE:

1. Abramowicz M., Bykowska-Godlewska B., Strzałkowska A., Postawy młodzieży akademickiej wobec celibatu i posiadania dzieci przez księży rzymskokatolickich, „Miscellanea Anthropologica et Sociologica”, t. 21 (2020);
2. Aż proc 65. Polaków za zniesieniem celibatu, gonimy Niemców, „OKO.Press”, 30 maja 2019;
3. Baniak J., Bezżenność i czystość se__ualna księży rzymskokatolickich w świadomości katolików świeckich i osób duchownych w Polsce, Nomos 2018;
4. Baniak J., Czynniki kryzysu tożsamości kapłańskiej wśród księży rzymskokatolickich w Polsce.Studium socjologiczne, „Teologia Prakryczna”, t. 8 (2007).
5. Baniak J., Między wyborem i koniecznością: kryzys powołania i identyfikacji kapłańskiej wśród księży rzymskokatolickich w Polsce, „Prace Naukowe AJD. Pedagogika”, t. 17 (2008);
6. Baniak J., Rezygnacja z kapłaństwa i wybór życia małżeńsko-rodzinnego przez księży rzymskokatolickich w Polsce, Nomos 2001;
7. Bilska M., „60 proc księży żyje z kobietami”? – niejasne badania prof. Baniaka, „eKAI”, 28 października 2019.
8. Kastelik B., Celibat. Wczoraj i dziś, WAM 2018;
9. Majdan K., 60 proc. księży jest w związkach z kobietami? Prof. Baniak, autor badania: prawdziwa skala jest jeszcze większa, „Na Temat”, 2 sierpnia 2012.
10. Wiśniewska K., Ksiądz pragnie żony. Wywiad z Józefem Baniakiem, „Gazeta Wyborcza”, 27 stycznia 2009.
11. Zamiast celibatu, podwójne normy, „Kultura Liberalna”, 26 marca 2019.

CELIBAT HISTORYCZNIE:

1. Benz M.-A., Foellmi R., Franck E. i in., Should the Catholic Church abolish the rule of Celibacy?, Working Papers of Institute for Strategy and Business Economics. University of Zurich”, nr 115 (2009);
2. Bujak J., Historyczne i duchowe aspekty celibatu w Kościele, „Tarnowskie Studia Teologiczne”, t. 31 (2012);
3. Crawford K., European Se_ualities 1400–1800, Cambridge University Press 2007;
4. Frazee C.A., The Origins of Clerical Celibacy in the Western Church, “Church History”, t. 57 (1988);
5. Krawiec A., Sek__alność w średniowiecznej Polsce, Wydawnictwo Poznańskie 2000;
6. Lewalski K., Między sacrum a profanum, czyli jak to wśród braci kapłańskiej bywało: duchowieństwo rzymskokatolickie w zaborze rosyjskim w II połowie XIX i na początku XX wieku, „Echa Przeszłości”, t. 7 (2006);
7. Litak S., Parafie w Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku, Katolicki Uniwersytet Lubelski 2004;
8. Makowski D., Powstanie i wczesny rozwój celibatu duchownych pomiędzy IV a VI wiekiem, “Częstochowskie Studia Teologiczne”, t. 50 (2023);
9. Nasiorowski S., „List pasterski” kard. Bernarda Maciejowskiego, Redakcja Wydawnictw KUL 1992;
10. Olczak S., Duchowieństwo parafialne diecezji poznańskiej w końcu XVI i w pierwszej połowie XVII w., Redakcja Wydawnictw KUL 1990;
11. Parish H., Clerical Celibacy in the West c. 1100-1700, Ashgate 2010;
12. Ranke-Heinemann U., S_ks – odwieczny problem Kościoła, Wydawnictwo RM 2015;
13. Witwicki S., Zbiór obowiązków duchownego y świeckiego stanu, cz. 1: W Ktorey się daie Nauka powołania do Stanu Duchownego y Obowiązkow w tym Stanie będących, Drukarnia Pijarów 1684;
14. Wyczawski H.E., Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce u schyłku XVI wieku, „Prawo Kanoniczne”, t. 7 (1964);
15. Zabraniak S., Stan duchowieństwa a religijność w archidiakonatach: kaliskim, uniejowskim i wieluńskim (1660-1763), Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2012.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Dlaczego przedwojenna Polska była AŻ TAK biedna i zacofana? O pokrewnych tematach opowiadałem (razem m.in. z Rafałem Kuzakiem) w książce Przedwojenna Polska w liczbach.

1. Bukowski M., Koryś P., Leszczyńska C. i in., Wzrost gospodarczy ziem polskich w okresie pierwszej globalizacji (1870–1910), „Ekonomista”, nr 2/2018.
2. Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1999;
3. Jasiński L.J., Bliżej centrum czy na peryferiach. Polskie kontakty gospodarcze z zagranicą w XX wieku, Warszawa 2011;
4. Jezierski A., Leszczyńska C., Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2003;
5. Kołodziej E., Polska i inne państwa wobec problemów reparacji i długów zagranicznych, Warszawa 2017;
6. Landau Z., Tomaszewski J., Gospodarka Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1991;
7. Landau Z., Tomaszewski J., Trudna niepodległość. Rozważania o gospodarce Polski 1918–1939, Warszawa 1978;
8. Landau Z., Tomaszewski J., Zarys historii gospodarczej Polski 1918-1939, Książka i Wiedza 1999;
9. Morawski W., Dzieje gospodarcze Polski, Warszawa 2010;
10. Morawski W., Od marki do złotego. Historia finansów Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2008.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Dlaczego Słowianie ZAWSZE żyli w lesie?. O tym temacie znacznie szerzej opowiadałem oczywiście w książce Cywilizacja Słowian.

1. Barford P.M., The Early Slavs. Culture and Society in Early Medieval Eastern Europe, Cornell University Press 2001;
2. Brather S., Archäologie der westlichen Slawen, Walter de Gruyter 2008;
3. Dąbrowski E., Obraz gospodarki wczesnośredniowiecznych Słowian zachodnich w poglądach nauki niemieckiej i polskiej, „Rocznik Lubuski”, t. 25 (1999);
4. Dulinicz M., Kształtowanie się Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa 2001;
5. Hensel W., Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna. Zarys kultury materialnej, PWN, Warszawa 1987;
6. Kowalski M., Geografia średniowiecznej Słowiańszczyzny, „Kultura Słowian”, t. 15 (2019);
7. Mühle E., Słowianie. Rzeczywistość i fikcja wspólnoty VI-XV wiek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2020;
8. Leciejewicz L., Słowianie zachodni. Z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy, Ossolineum, Wrocław 1989;
9. Parczewski M., Początki dziejów słowiańskich [w:] Cień Światowita, czyli pięć głosów w sprawie etnogenezy Słowian, Wydawnictwo UMCS, Poznań 2002.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Słowo, za które powinienem się wstydzić. O tym temacie znacznie szerzej opowiadałem oczywiście w książce Warcholstwo. Prawdziwa historia polskiej szlachty.

1. Kamler M., Przemoc między szlachtą sieradzką w XVII wieku, Aspra-JR, Warszawa 2011;
2. Kamler M., Przemoc między szlachtą w Polsce w XVII w. – zjawisko masowe?, „Kwartalnik Historyczny”, t. 121 (2014);
3. Korolko M., Jana Kochanowskiego żywot i sprawy. Materiały, komentarze, przypuszczenia, Wiedza Powszechna, Warszawa 1985;
4. Moniuszko A., Prawo sądowe Rzeczypospolitej szlacheckiej (XVI–XVIII w.), Campidoglio, Podkowa Leśna 2017;
5. Moniuszko A., Przestępstwa przeciw życiu i zdrowiu przed płockim sądem ziemskim pod koniec XVI stulecia [w:] Społeczeństwo staropolskie, seria nowa, t. 2, red. A. Karpiński, DiG, Warszawa 2009;
6. Opaliński E., Kultura polityczna szlachty polskiej w latach 1587–1652, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1995;
7. Paulowa S., Materiały do biografii Mikołaja Reja w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Lublinie, „Archeion”, t. 53 (1970);
8. Paulowa S., Mikołaj Rej w świetle akt sądowych, „Kalendarz Lubelski”, t. 18 (1975);
9. Plenkiewicz R., Akta sądowe z wieku XVI, użyte jako materiał do życiorysu Jana Kochanowskiego, „Archiwum do Dziejów Literatury i Oświaty w Polsce”, t. 10 (1904);
10. Skarga P., Kazania sejmowe, Fundacja Nowoczesna Polska, Warszawa b.d.w.;
11. Zły warchoł, dobry warchoł, wywiad z Januszem Tazbirem, „Focus”, 15 grudnia 2011.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Tysiąc lat niewyspania? Dlaczego dawniej ludzie spali TAK KRÓTKO. O tych kwestiach pisałem też szerzej w moich książkach: Średniowiecze w liczbach i Życie w chłopskiej chacie.

1. Gilewska-Dubis J., Życie codzienne mieszczan wrocławskich w dobie średniowiecza, Wydawnictwo Dolnośląskie 2000;
2. Jelicz A., Życie codzienne w średniowiecznym Krakowie (wiek XIII-XV), PIW 1966.
3. Landes D.S., Revolution in Time, Belknap Press 1985;
4. Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, cz. 2: Kultura duchowa, z. 1–2, Polska Akademia Umiejętności 1934–1939;
5. Słomka J., Pamiętniki włościanina. Od pańszczyzny do dni dzisiejszych, Krakowska Drukarnia Nakładowa 1912.
6. Sullivan M., Our ancestors probably didn’t get 8 hours a night, either, “UCLA Health”, 14 października 2015;
7. Yetish G., Kaplan H., Gurven M. i in., Natural sleep and its seasonal variations in three pre-industrial societies, “Current Biology”, t. 25 (2015).

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Tego nigdy się nie mówi o przedwojennej Polsce.

Szczegóły opisanych spraw kryminalnych, ich dokładną dokumentację, przykłady braku poszanowania prywatności w II RP i kontekst przedwojennej cenzury znajdziecie w moich książkach:

1. Janicki K., Epoka hipokryzji, Wydawnictwo Poznańskie 2022;
2. Janicki K., Epoka milczenia. Przedwojenna Polska, o której wstydzimy się mówić, Znak Horyzont 2018;
3. Janicki K., Seryjni mordercy II Rzeczpospolitej, Wydawnictwo Poznańskie 2026;
4. Janicki K., Upadłe damy II Rzeczpospolitej, Wydawnictwo Poznańskie 2025.

Reszta kluczowej bibliografii:

• Czy wiesz kto to jest?, red. S. Łoza, Główna Księgarnia Wojskowa 1938;
• 6Dane w książce telefonicznej tylko za zgodą abonenta, „Rzeczpospolita”, 10 listopada 2007; TPSA: nowe zasady udostępniania danych abonentów, „Wprost”, 17 czerwca 2008;
• Władyka W., Krew na pierwszej stronie. Sensacyjne dzienniki Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1982.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Dlaczego w średniowiecznej Polsce było tak dużo Niemców? Na ten temat pisałem w mojej książce: Średniowiecze w liczbach. Tam znajdziecie znacznie więcej sugestii lektur.

1. Benedictow O., The Black Death 1346–1353: The Complete History, Boydell & Brewer 2004.
2. Kąkolewski I., Niemcy [w:] Pod wspólnym niebem. Narody dawnej Rzeczypospolitej, red. Michał Kopczyński, Wojciech Tygielski, Warszawa 2010.
3. Malanima P., Energy And Population In Europe. The Medieval Growth (10th–14th Centuries), Institute of Studies on Mediterranean Societies 2010.
4. McEvedy C., Jones R., Atlas of World Population History, Viking Penguin 1978.
5. Piskorski J.M., The Medieval Colonization of Central Europe as a Problem of World History and Historiography, “German History”, t. 22 (2004).
6. Pounds N.J.G., An Economic History of Medieval Europe, Routledge 1994.
7. Zientara B., Społeczeństwo polskie XIII-XV wieku [w:] Społeczeństwo polskie od X do XX wieku, Warszawa 1988.
8. Zybura M., Niemcy w Polsce, Wrocław 2001.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Ponure dzieciństwo na polskiej wsi. Na ten temat pisałem w mojej książce: Życie w chłopskiej chacie. Tam znajdziecie znacznie więcej sugestii lektur.

1. Baranowski B., Kultura ludowa XVII i XVIII w. na ziemiach Polski Środkowej, Wydawnictwo Łódzkie 1971;
2. Baranowski B., Życie codzienne wsi między Wartą a Pilicą w XIX wieku, Państwowy Instytut Wydawniczy 1969.;
3. Biegeleisen H., U kolebki, przed ołtarzem, nad mogiłą, Instytut Stauropigjański 1929;
4. Czerwiński T., Wyposażenie domu wiejskiego w Polsce, Muza 2009;
5. Cudzoziemcy o Polsce. Relacje i opinie, t. 2: Wiek XVIII–XIX, oprac. J. Gintel, Wydawnictwo Literackie 1971;
6. Dolata E., Troski i radości chłopskiej rodziny galicyjskiej na przełomie XIX i XX wieku w świetle źródeł pamiętnikarskich, „Wychowanie w Rodzinie”, t. 14 (2016);
7. Kolberg O., Dzieła wszystkie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 1962–1967;
8. Młode pokolenie chłopów, t. 1, red. J. Chałasiński, Państwowy Instytut Kultury Wsi 1938;
9. Szczepanowski S., Nędza Galicji w cyfrach i program energicznego rozwoju gospodarstwa krajowego, Gubrynowicz i Schmidt 1888;
10. Witos W., Moje wspomnienia, cz. 1, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1998.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Wyniki badań DNA, o których się nie mówi. Wielka zagadka Słowian została rozwiązana? Na pokrewne tematy pisałem w mojej książce: Cywilizacja Słowian. Tam znajdziecie znacznie więcej sugestii lektur.

1. Banaszkiewicz J., Dąbrówka „christianissima” i Mieszko poganin (Thietmar, IV, 55–56, Gall I, 5–6) [w:] Nihil superfluum esse, red. J. Strzelczyk, J. Dobosz, Poznań 2000;
2. Gretzinger J., Biermann F., Mager J. i in., Ancient DNA connects large-scale migration with the spread of Slavs, „Nature”, nr 646 (2025);
3. Jędrzejewska S., Pochodzenie Słowian w świetle analiz genetycznych i genomicznych. Podstawowe informacje o metodach i przegląd dotychczasowych wyników badań, „Slavia Antiqua”, t. 63 (2022);
4. Krawiec A., Seksualność w średniowiecznej Polsce, Poznań 2000;
5. Noińska M., Genetyka populacyjna a problem etnogenezy Słowian, „Studia Rossica Gedanansia”, t. (2016);
6. Rębała K., Martinez-Cruz B., Tonjes A. i in., Contemporary paternal genetic landscape of Polish and German populations from early medieval Slavic expansion to post-World War II resettlements, „European Journal of Human Genetics”, t. 21 (2013).

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Miejsca sekretne na Wawelu. Na ten temat pisałem w mojej książce: Wawel. Biografia. Tam znajdziecie znacznie więcej sugestii lektur.

1. Fabiański Marcin, Zamek króla Zygmunta I na Wawelu. Architektura, dekoracja architektoniczna, funkcje, Zamek Królewski na Wawelu 2017;
2. Janicki K., Wawel. Biografia, Wydawnictwo Literackie 2022;
3. Mossakowski Stanisław, Rezydencja królewska na Wawelu w czasach Zygmunta Starego, Instytut Sztuki PAN 2013;
4. Mossakowski Stanisław, Wawel zygmuntowski. Przewodnik historyczny po pałacu królewskim w XVI wieku, Liber pro Arte 2020;
5. Stępień Piotr M., Dawne studnie, wodociągi i kanalizacja na Wawelu, „Studia Waweliana”, t. 17 (2016);
6. Ratajczak Tomasz, Mistrz Benedykt – królewski architekt Zygmunta I, Universitas 2011.

Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Co dawniej zakopywano pod polskimi domami? Na te tematy pisałem zwłaszcza w mojej książce: Życie w chłopskiej chacie. Tam znajdziecie znacznie więcej sugestii lektur.

1. Bazielich B., Ludowe tradycje. Dziedzictwo kulturowe ludności rodzimej w granicach województwa śląskiego, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 2009;
2. Bystroń J.S., Studya nad zwyczajami ludowymi, Akademia Umiejętności 1917;
3. Czerwiński T., Budownictwo ludowe w Polsce, Muza 2006;
4. Hilczer-Kurnatowska Z., Zakładzina [w:] Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 7, Zakład Narodowy im. Ossolińskich/Wydawnictwo Naukowe PAN 1982;
5. Kolberg O., Dzieła wszystkie, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 1962–1967;
6. Marciniak-Kajzer A., Amulety, talizmany, ofiary zakładzinowe i inne materialne świadectwa wykorzystywania magii przez średniowiecznych mieszkańców ziem polskich, „Zeszyty Wiejskie”, 2024;
7. Pleinerová I., Březno: Experiments with building old slavic houses and living in them, „Památky archeologické”, t. 77 (1987);
8. Pokorski M., Próba interpretacji zjawiska rytualnego składania ofiar z ludzi na Słowiańszczyźnie zachodniej, „Folia Praehistorica Posnaniensia”, t. 26 (2021);
9. Prawy dba o duszę swego zwierzęcia domowego. Pochówki ludzi i zwierząt, Funeralia Gnieźnieńskie 23, red. M. Jaeger, J. Tomczyk, J. Wrzesiński, Instytut Kultury Europejskiej/UAM 2024;
10. Udziela S., Lud polski w powiecie ropczyckim w Galicyi, Druk. Uniwersytetu Jagiellońskiego 1892;
11. Wenska I., Ofiary u Słowian: pomiędzy znaleziskami archeologicznymi a dziewiętnastowiecznym folklorem, „Analecta Archaeologica Ressoviensia”, t. 10 (2015).