Poniżej najważniejsze materiały, które wykorzystałem podczas pracy nad odcinkiem Średniowieczne cywilizacje, które zniknęły bez śladu. Na pokrewne tematy pisałem w mojej książce pt. Cywilizacja Słowian. Trochę też w Średniowieczu w liczbach.

1. Adamczyk D., Srebro i władza. Trybuty i handel dalekosiężny a kształtowanie się państwa piastowskiego i państw sąsiednich w latach 800-1100, Wydawnictwo Naukowe PWN 2018;
2. Favereau M., The Horde. How the Mongols Changed the World, Belknap Press 2021;
3. Frye D., Walls. A history of Civilization in Blood & Brick, Faber&Faber 2018;
4. Ismailzade S.J., The Fall And Generation Of The Khazar Khaganate: Regional Ethnopolitical Changes, “Consensus” (Консенсус), t. 94 (2025);
5. Kardaras G., Byzantium and the Avars 6^th-9^th Century AD, Brill 2018;
6. Paroń A., Wczesne państwa nomadów w Europie wczesnego średniowiecza (do 1000 roku). Modele i prawidłowości rozwoju [w:] Instytucja „wczesnego państwa” w perspektywie wielości i różnorodności kultur, red. J. Banaszkiewicz, M. Kara, H. Mamzer, Instytut Archeologii i Etnologii PAN 2013;
7. Pohl W., The Avars. A Steppe Empire in Central Europe, 567-822, Cornell University Press 2018
8. Salamon M., Koczownicy na krańcach Europy [w:] Kształtowanie średniowiecza, red. A. Bieniek, K. Kościelniak, M. Salamon i in., Świat Książki/Fogra 2005;
9. Zhivkov B., Khazaria in the Ninth and Tenth Centuries, Brill 2015.